4 نتیجه برای نوع مطالعه: علمی- مروری
سید مصطفی افتخاری، دکتر سیدعلی مجابی، محمود اشعاری،
دوره 14، شماره 34 - ( 12-1397 )
چکیده
امروزه در ایران می توان انواع مختلفی از نقشه را برای بافت فرش دستباف عرضه کرد. برای مثال از یک طرح، بنا بر نوع کاربرد، انتخاب کارفرما و انتخاب بافنده، می توان به راحتی نقشۀ شطرنجی، نقشۀ عددی و نقشۀ صوتی تهیه کرد. با این توضیح که استفاده از نقشه های صوتی در حال گسترش است و نسل جدید بافندگان برای استفاده از آن رغبت بیشتری از خود نشان می دهند، چراکه نقشۀ صوتی از نظر سهولت کار، سرعت بافت، بهداشت حرفه ای و همچنین در برخی موارد تجاری، از نظر هزینۀ نقشه نسبت به انواع دیگر، مناسب تر است و این در حالی است که نقشه خوان صوتی صرفاً عمل نقشه خوانی را انجام می دهد و تشخیص محل درست گره های خوانده شده کماکان بر عهدۀ بافنده است.
در این تحقیق با طراحی هاف نقشه خوان (دارای شمارۀ ثبت اختراع 88954) و بررسی عملکرد آن، با توجه به امکاناتی که فراهم می کند، مشخص شد که می توان عمل نشان دادن تارها را نیز، توسط دستگاه انجام داد. این کار که در این تحقیق از آن، به جهت سهولت در تشریح، با عنوان «چله یابی» یاد می شود، سرعت بافت را به میزان قابل توجهی، نسبت به انواع دیگر نقشه های فرش دستباف، بالا می برد.
در نقشۀ انتخاب شده برای بررسی و مقایسۀ بین انواع نقشه ها و هاف نقشه خوان، این نتیجه حاصل شده است که برای نقشه خوانی در هاف نقشه خوان به میزان نود درصد زمان کمتری صرف می شود.
خانم منیرالسادات میرجمالی مهرآبادی، دکتر مصطفی شمس الدینی، آقای قنبرعلی محمدی، دکتر احمد گودرزی،
دوره 15، شماره 36 - ( 12-1398 )
چکیده
از دیرباز فرش دستباف استان مرکزی به ویژه برند ساروق با تاریخ چند صد ساله به عنوان یکی از نمادهای هنر و فرهنگ ایرانی شناخته شده و نقشی مهم در اشتغال، صادرات غیرنفتی و معرفی هنر استان داشته است. متأسفانه در دهه اخیر، سهم فرش استان از بازار داخلی و خارجی به شدت تنزل یافته و این هنر- صنعت با سابقه، با دشواری‌های بی‌شماری مواجه گشته است تا جایی که تعداد تولیدکنندگان و فعالان این عرصه به نحو چشمگیری کاهش یافته است. مقاله حاضر به تحلیل کیفی و راهبردی فرش دستباف استان مرکزی، ریشه‌یابی تنزل جایگاه آن و ارائه راهکارهای مناسب جهت خروج از این رکود می‌پردازد. در این پژوهش از روش مطالعات کتابخانه‌ای و ابزار مختلفی از جمله تکمیل پرسشنامه و مصاحبه با ذی‌نفعان، کارشناسان، خبرگان و فعالان حوزه هنر- صنعت فرش استان استفاده شده است. سپس با بهره‌گیری از تکنیک SWOT (قضفت) به تحلیل کیفی و ارزیابی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای این هنر- صنعت پرداخته و در نهایت راهکارهای رسیدن به اولویت‌های مبتنی بر جهت‌گیری‌های توسعه آن در استان ارائه شده است. نتایج به دست آمده از این مطالعه نشان‌دهنده جایگاه تدافعی فرش استان در بازارهای داخلی و خارجی است و متناسب با این جایگاه راهبردها و سیاست‌ها، تدوین و راهکارهای عملیاتی خروج از رکود فعلی ارائه شده است. اصلی‌ترین راهبردهای تدوین شده، "نیازسنجی، تدوین، اجرا و ارزیابی برنامه آموزشی منظم در مراحل و سطوح مختلف حوزه هنر– صنعت فرش"، "ارتقای کیفیت فرش دستباف در استان از طریق شناسنامه‌دار کردن فرش‌های بافته شده، استانداردسازی، نظارت و ارزیابی" و "به‌کارگیری روش‌های نوین بازاریابی و برنامه‌ریزی اثربخش جهت معرفی برندهای فرش دستباف به منظور نفوذ در بازارهای جدید و افزایش سهم در بازارهای موجود" می‌باشند.
مرضیه صحت، سیدمحمدجواد افسریان،
دوره 16، شماره 38 - ( 12-1399 )
چکیده
چکیده:
در میان عشایر قشقایی آنچه که بیش از همه زبانزد خاص و عام است تنوع دستبافته ، طرح و نقش آن ، و رنگهای درخشان و زیبای آن است. شیشه درمه یکی از ده ها دستبافته ایل قشقایی است و نوعی گلیم تار نما و دو رنگ محسوب می شود و مانند سایر دستبافته های عشایری از مادر به فرزند آموزش داده می شده که امروزه به دلیل مشکلاتی چون کمبود بافنده ماهر ، بافت زمان بر ، نداشتن نقشه بافت ، عدم معرفی ، بافت آن در حال منسوخ شدن می باشد . از این رو سعی بر این بوده که این دستبافته احیاء گردد تا از منسوخ شدن آن جلوگیری شود و با معرفی صحیح آن در زندگی روزمره مورد استفاده قرار گیرد.بدین ترتیب به روش میدانی( حضور در شهرستان فیروزآباد و مصاحبه و یادگیری نحوه بافت از بافنده قدیمی آن شهرستان ) و سپس کتابخانه ای تحقیقات انجام شده که هدف پژوهش در هنر خلق مسیری مناسب و ایده آل برای سایر هنرمندان و زمینه ساز برای فعالیت هنرمندان فراهم گردد.
در انجام این تحقیق سعی نگارنده بر این بوده که سوالات زیر را پاسخ گوید :
- با چه تکنیکی بافته شده و محدودیت های تکنیکی آن چیست و می توان آن را بر طرف ساخت یا خیر؟
- چگونه می توان نقش آن را اصلاح و برای آن نقشه تهیه کرد؟
در این پروژه تحقیقاتی با بررسی نقوش شیشه درمه مشخص شده که چون این دستبافته در حال منسوخ شدن است تنها یک نقش از شیشه درمه شناخته شده و تنها همین یک نقش را شیشه درمه می خوانند در حالیکه چندین نقش دیگر ، هم از حاشیه هم از متن ، بدست آمده که در چندین عکس مشترک بوده اند . در ادامه تکنیک بافت شیشه درمه مورد بررسی قرار گرفت . نتیجه این بررسی این بود که شیشه درمه گلیمی است تار نما با دو رنگ کاملا متضاد که نقش ها با 2چوب به وجود می آید در واقع چوب ها نقش وردها را در پارچه بافی بعهده دارند.
واژگان کلیدی: جاجیم ، بافت ، تار نما ، شیشه درمه ، فیروزآباد
صفا نقاش چیره دست، زهرا احمدی ،
دوره 18، شماره 42 - ( 7-1401 )
چکیده
کیففرش به‌عنوان یکی از جلوه‌های هنری و کاربردی در صنایع دستی، ریشه‌ای عمیق در فرهنگ‌های مختلف دارد و در ایران جایگاهی ویژه یافته است. این محصول تلفیقی از هنر بافندگی سنتی و طراحی مدرن است که نه تنها کارکردی مصرفی دارد، بلکه حامل پیام‌های فرهنگی، زیبایی‌شناختی و تاریخی نیز هست. در سطح جهانی، مطالعاتی درباره‌ی بازآفرینی فرش‌های قدیمی در قالب محصولات جدید مانند کیف، کفش و دکوراسیون داخلی انجام شده است که نشان‌دهنده‌ی روند جهانی‌شدن صنایع دستی و بازتعریف آن‌ها در قالب محصولات مدرن است. با این حال، خلأ پژوهشی در زمینه‌ی بررسی تاریخی کیففرش در ایران و سایر کشورها، و تحلیل فرهنگی، سبکی، عملکردی و کاربردی آن همچنان پابرجا است. پژوهش حاضر با روشی توصیفی- تاریخی و از نوع کیفی، بدون فرضیه، با هدف بررسی تاریخی و فرهنگی پیدایش و تحول کیففرش در ایران و جهان انجام شده است. ابزار گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای و اسنادی بوده و تلاش شده است تا با رویکردی میان‌رشته‌ای، پیوند میان هنر سنتی و طراحی مدرن در سیر تاریخی این محصول تحلیل شود. در ابتدا، مروری بر تاریخچهی طراحی کیف در جوامع مختلف صورت گرفته و سپس به تاریخچهی طراحی کیففرش در جهان پرداخته شده است. در ادامه، بستر فرهنگی و اجتماعی ایران مورد بررسی قرار گرفته تا روند تحول کیففرش از منظر کاربردی، زیبایی‌شناختی و عملکردی تحلیل شود. نقش عوامل اجتماعی مانند سبک زندگی، نقش زنان در تولید صنایع دستی، و مناسبات قومی و فرهنگی، همچنین تأثیر تعاملات تجاری و فرهنگی بر تنوع سبک‌ها و فرم کیففرش، از جمله محورهای اصلی این پژوهش است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کیففرش نه‌تنها یک کالای مصرفی، بلکه نمادی از هویت فرهنگی و هنری است. بهترین نماد تحول تاریخی آن را می‌توان در اقوام عشایر ایران یافت؛ جایی که این محصول بخشی از زندگی روزمره و باورهای فرهنگی آنان را بازتاب می‌دهد.
