fa بررسی فرش قاینات با تکیه بر اسناد تاریخی آستان قدس رضوی تاریخ فرش علمی - پژوهشي Research ولایت قاینات یکی از مهمترین مراکز تاریخی تولید فرش در ایران است. در میان اسناد تاریخی تشکیلات آستان قدس رضوی که در ارتباط با تأمین و نگه داری مفروشات حرم امام رضا (ع) می باشند، نام مناطقی مانند قاین، بیرجند و درخش مشاهده می شود. این مناطق از نظر جغرافیای تاریخی در ولایت قاینات قرار دارند و از مناطق مهم تولید فرش این ناحیه محسوب می شوند.<br> با توجه به اهمیت تاریخی قاینات در تاریخ فرش ایران و اطلاعات مبهم موجود درباره مفروشات آن، به ویژه پیش از اواسط قرن 13 شمسی، این مقاله در تکمیل اطلاعات تاریخ فرش جنوب خراسان در سه دوره صفویه، افشاریه و قاجاریه حایز اهمیت است. بنابراین از اهداف این مقاله می توان به شناخت فرش قاینات در فاصله سال های 1022 تا 1340 قمری، انواع فرش های تولیدی این ناحیه و ویژگی آنها (طرح، نقش و ابعاد) با تکیه بر اسناد تاریخی آستان قدس اشاره کرد. این پژوهش از نوع تحقیقات تاریخی توصیفی است که به شیوه کتابخانه ای، اسنادی اجرا شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که از دوره صفویه تا اواخر دوره قاجاریه نمد و قالی از مهمترین تولیدات این ناحیه بوده است. همچنین در دوره صفویه قاین یکی از مناطق مهم قالی بافی در ایران بوده است، که تولید قالی های در ابعاد بسیار بزرگ به سبک شهری در آن رواج داشته است.<br> &nbsp; <br> <em>Qa&#39;inat </em>has been one of the principal carpet-weaving centres in Iran through the history. Studying the historical documents in the Archives of Astan Quds Razavi which relate to the supply and maintenance of the carpets in the Holy Shrine of Imam Reza (AS), the names of some regions such as <em>Qa&#39;in</em>, <em>Birjand </em>and <em>Dorokhsh </em>are observed. These regions are important carpet-weaving centres in the<em> Qa&#39;inat</em>.<br> Considering the historical significance of <em>Qa&#39;inat </em>in the history of carpet-weaving in Iran and the ambiguities in its weavings before 1870, the findings of this article will complete the current information on the history of carpet in the south of Khorasan during Safavid, Afshar and Qajar periods. This research work is aimed primarily at studying <em>Qa&#39;inat </em>carpets from 1022 to 1340 AH (1613-1921 CE), their variety and distinctive features i.e. designs, motifs and dimensions based on the historical documents in the Archives of Astan Quds Razavi. This historical research work, which is both library and documents research. illustrates that felts and carpets have been two of the most well-known handicrafts of this region from Safavid to the late Qajar periods. It also depicts that <em>Qa&#39;in </em>has been one of the most important carpet-weaving centres in Iran, in which weaving large and extra-large rugs and carpets with an urban style was commonplace.<br> &nbsp; فرش قاینات, قاین, بیرجند, درخش, اسناد تاریخی فرش Qa'inat carpet, Qa'in, Birjand, Dorokhsh, carpet hitstorical documents 51 61 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-599-1&slc_lang=fa&sid=1 mona soltani منا سلطانی mona_soltani_1146@yahoo.com 0681850371 10031947532846002324 Yes دانشگاه هنر zahra Fatemi Moqaddam زهرا فاطمی مقدم fatemi7638@gmail.com 0062141538 10031947532846002325 No سازمان کتابخانه ها ، موزه ها ومرکز اسناد آستان قدس رضوی