fa بررسی نمودهای اساطیری خورشید و مهر در فرش دستباف ایران نماد شناسی و اسطوره شناسی علمی - پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">&nbsp;برای شناخت کاربردی نمودها و نگاره‌های خورشید و مهر؛ بررسی آن‌ها در زمینه تداوم و دگرگشتی‌شان و آیین‌ها و اساطیر مرتبط، در تمامی حیطه‌های فرهنگی ایران در ادوار پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی و به ویژه در هنر سنتی فرش، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. با تغییر آیین ماه‌پرستی به آیین پرستش خورشید، عناصر و نگاره‌های دین گذشته در عناصر مذهب جدید تجلی یافتند و نمودهای بسیاری در هنرهای مختلف؛ و به طور خاص در قالی مناطق مختلف ایران از جمله حوزه فارس، برجای گذاشتند. مهرپرستی، مهم‌ترین آیین مرتبط با خورشید است که تبدیل به دینی جهانی می‌گردد و نمادهای مرتبط با این دین همواره در حوزه‌های مختلف هنری ایران، به خصوص قالی‌بافی عشایری و روستایی ایران نقش بسته است.در این مقاله به شیوه تطبیقی- تحلیلی، به روش کتابخانه‌ای و در نگرشی کلی؛ نمودهای معنایی و بصری خورشید و مهر، در فرش و دستباف‌های ایرانی مورد ارزیابی واقع شده‌اند. در نهایت با بررسی تصاویر متعدد از دست‌بافته‌های همگون با محتوای مورد نظر در سبک‌های مختلف شهری، روستایی و عشایری ایران؛ تمامی نگاره‌های مرتبط در یک تقسیم‌بندی سه‌گانه مورد کنکاش قرار گرفتند. از دیگر نتایج این پژوهش نیز شناخت گستره جغرافیایی نگاره‌ها می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;">The study of Sun and Mehr motifs and symbols, their continuity and transformation, related religions and myths in all Iranian pre-historic cultural fields and Islamic period especially in the traditional carpet art is an inevitable necessity in order to get more acquainted with the content of the work. With the change of moon-worshipping custom to Sun-worshipping one, the elements and motifs of the past religion were realized in the elements of the new religion and left many motifs in various arts and particularly in the carpet of different regions of Iran, such as Fars area. Mithraism is the most important related religion with the sun that becomes a global religion and other related symbols with this religion are being illustrated in various Iranian fields, especially Iranian rural and tribal carpet-weaving until today. In this article, the semantic and visual motifs of Sun and Mehr in the Persian carpets and handcrafts have been analyzed by the comparative-analytical as well as library method. By studying various pictures from handcrafts with the required content in various urban, rural and tribal styles, all related motifs were examined in a three-fold categorization. Broad geographical understanding of motifs is among the findings of this research.&nbsp;</div> ایزدان خورشیدی, اساطیر خورشیدی, نگاره های خورشیدی, فرش دستباف Solar Deitie, Solar Myths, Solar Motif, Hand-made Carpets 111 132 http://goljaam.icsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1-77&slc_lang=fa&sid=1 Ashraf sadat Mousavilar اشرف السادات موسوی لر 10031947532846001070 10031947532846001070 Yes Faculty of Arts, Alzahra University دانشگاه الزهرا (س) Azam Rasooli اعظم رسولی 10031947532846001071 10031947532846001071 No Faculty of Arts, Alzahra University دانشگاه الزهرا (س)